หน้าหนังสือทั้งหมด

ปล่อยอารมณ์และการใช้ปัจจัย 4 ในการฝึกจิต
139
ปล่อยอารมณ์และการใช้ปัจจัย 4 ในการฝึกจิต
“ปล่อยอารมณ์ทั้ง 6 คือ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ ธัมมารมณ์ ใจหยุด นิ่ง เฉย ไม่ไปแตะ ไปเกี่ยวกับอารมณ์ เหล่านั้น ไม่ไปกินอารมณ์เหล่านั้น ไม่ไปเอารสของอารมณ์เหล่านั้นมา พินิจพิจา
ในบทเรียนนี้เสนอการปล่อยอารมณ์ทั้ง 6 ได้แก่ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ และ ธัมมารมณ์ โดยใจควรหยุด นิ่ง และพินิจพิจารณา ปัจจัย 4 คือ อาหาร หนังสือ และเสนาสนะ ซึ่งเมื่อใช้ต้องพิจา
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
145
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
ต่อการดำรงชีวิต หรือกระทบต่อการทำกิจวัตรกิจกรรมที่สำคัญของตน 1.2 ความต้องการ (Want) หมายถึงไม่ได้อยู่ในภาวะที่ขาดแคลนมากเกินไป หากไม่ได้ปัจจัย 4 นั้นมาก็ไม่ถึงกับเดือดร้อนมากเกินไป แต่ถ้าได้ ก็จะเกื้อ
การรับปัจจัย 4 ของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและการบำเพ็ญสมณกิจ ซึ่งต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความต้องการของผู้ให้และจำนวนปัจจัยที่มี หากผู้ให้มีมาก แต่ต้องการถวายเพียงเล็กน้อย พระภิกษุควรร
ความหมายของมัตตัญญูและการฝึกฝน
148
ความหมายของมัตตัญญูและการฝึกฝน
6.10 บทสรุปของการเป็นมัตตัญญู เราจึงอาจสรุปสำหรับเรื่องมัตตัญญูได้ว่า พระภิกษุที่จะฝึกให้ตนเองเป็นผู้รู้จักประมาณในการรับ ได้นั้น จะต้อง 1. สามารถบริหารควบคุมปัจจัย 4 โดยต้องรู้จักวิธี “การรับ” ที่ถูก
บทความนี้สรุปเกี่ยวกับการฝึกฝนของพระภิกษุในเรื่องมัตตัญญู ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับปัจจัย 4 โดยพระภิกษุจะต้องบริหารควบคุมปัจจัยทั้ง 4 และใช้ปัจจัยเหล่านี้เพื่อพัฒนาคุณธรรมต่างๆ การฝึกฝนนี้จะช
ความสำคัญของครูบาอาจารย์ในการฝึกฝนพระภิกษุ
164
ความสำคัญของครูบาอาจารย์ในการฝึกฝนพระภิกษุ
2. “ผู้ตอบคำถาม” ในที่นี้หมายถึงครูบาอาจารย์ หรือท่านผู้รู้ที่รู้จริง คือรู้ทั้งธรรมะที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าสอนไว้ รู้ทั้งความหมายและเข้าใจถึงวิธีปฏิบัติที่ได้ผล และท่านต้องเป็นผู้ฝึกฝนอบรมตนเองมา อย่
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของครูบาอาจารย์ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในธรรมะพระพุทธเจ้าสำหรับพระภิกษุในการบรรลุมรรคผลนิพพาน และเสนอแนวทางการฝึกฝนเอง โดยมี 5 ปัจจัยสำคัญ รวมถึงการอยู่ในสถานที่เหมาะสม การม
นางวิสาขามหาอุบาสิกา
184
นางวิสาขามหาอุบาสิกา
นางวิสาขามหาอุบาสิกา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐี และนางสุมนาเทวี ในภัททิยนคร ในเวลาที่ นางเป็นเด็กอายุ 7 ขวบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นอุปนิสัยที่จะพึงแนะนำเพื่อการตรัสรู้ของนาง จึงเสด็จ ไปยังนครนั้นพร้อ
นางวิสาขามหาอุบาสิกา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐี หนึ่งในผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา ในวัยเด็กนางได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันจากพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า เมื่อโตขึ้นได้สร้างวัดบุพพารามและให้
วิธีการประเมินคุณธรรมสำหรับฆราวาส
224
วิธีการประเมินคุณธรรมสำหรับฆราวาส
สำหรับฆราวาส ก็อาศัยธรรมทั้ง 6 ประการมาใช้ในการประเมินคุณธรรมของตนเช่นกัน หากแต่ ขอบเขตในธรรมที่ใช้ประเมินนั้น จะแตกต่างกันบ้างเพราะความแตกต่างของวิถีชีวิต เช่น การประเมินเรื่องศีล ของพระภิกษุก็จะมุ่ง
เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้ธรรมทั้ง 6 ประการในการประเมินคุณธรรมของฆราวาส โดยเน้นไปที่ศีลและการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง รวมถึงการจัดสรรเวลาให้เกิดประโยชน์สูงสุด และการรู้จักบุคคลต่างๆ เพื่อพัฒนาตนเอง นอกจากน
การพิจารณาความบริสุทธิ์ในพระพุทธศาสนา
237
การพิจารณาความบริสุทธิ์ในพระพุทธศาสนา
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนสตรีหรือบุรุษที่เป็นหนุ่มสาว มี ปกติชอบแต่งตัว ส่องดูเงาหน้าของตนในคันฉ่องอันบริสุทธิ์หมดจด หรือ ในภาชนะน้ำอันใส ถ้าเห็นธุลีหรือจุดดำที่หน้านั้น ก็พยายามเพื่อขจัดธุลีห
บทความนี้สำรวจการพิจารณาความบริสุทธิ์ของจิตใจ โดยเปรียบเทียบกับการดูแลรักษาหน้าตาที่บริสุทธิ์และการมีมัตตัญญูในการรับปัจจัย 4 การฝึกฝนให้มีนิสัยในการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ช่วยให้พระภิกษุรักษาศีลได้ดีขึ้น
การดำเนินชีวิตด้วยอาชีพบริสุทธิ์ในพระธรรม
92
การดำเนินชีวิตด้วยอาชีพบริสุทธิ์ในพระธรรม
ก็ถือว่าบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ส่วนพระภิกษุผู้รักษาธุดงค์นั้น ปัจจัยอาจเกิดขึ้นจากการเที่ยวบิณฑบาต หรือเกิดจาก ผู้เลื่อมใสศรัทธาในธุดงค์คุณของพระภิกษุนั้นนำมาถวายก็ได้ จากที่กล่าวมาแล้วนี้จะเห็นว่า ข้อบัญ
เนื้อหาเกี่ยวกับอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุซึ่งเกิดจากการบิณฑบาตหรือการได้รับจากผู้เลื่อมใส ศีลที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคปัจจัย 4 มีความสำคัญต่อการหลีกเร้นจากกาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแนะนำการบริโภคด้วยวัตถ
การสร้างบารมีและประเภทของบารมี
124
การสร้างบารมีและประเภทของบารมี
มีความเข้มข้นมาก เมื่อกลั่นเป็นดวงบารมีแล้ว ก็จะได้ขนาดโตกว่าการสร้างบุญแบบปกติของชาวโลก ทั่ว ๆ ไป และจะทำให้บารมีที่สั่งสมนั้นเต็มเปี่ยมได้เร็วขึ้น ด้วยเหตุที่เวลาสร้างบุญแต่ละครั้งนั้น ทำแบบ สุดชีวิ
การสร้างบารมีคือการสร้างบุญที่เข้มข้นมาก ซึ่งแตกต่างจากการสร้างบุญทั่วไปโดยเอาชีวิตเป็นเดิมพัน และการสร้างบารมีทำให้เราเป็นพระพุทธเจ้าผ่านการสั่งสม 10 ประการที่สำคัญ เช่น ทาน ศีลและปัญญา โดยการให้ทานแ
ความหมายของคำว่า ภิกฺขุ และ สมณะ ในพระพุทธศาสนา
192
ความหมายของคำว่า ภิกฺขุ และ สมณะ ในพระพุทธศาสนา
ภิกฺขุ มีรากศัพท์มาจากคำว่า “ภยะ + อิกขะ + รู ปัจจัย” ภยะ แปลว่า ภัยอันตราย หมายถึง ภัย ในสังสารวัฏ อิกขะ แปลว่า มองเห็น ดังนั้น ภิกฺขุ จึงแปลว่า เห็นภัยในสังสารวัฏ หรือ ผู้เห็นภัยใน สังสารวัฏนั่นเอง
ภิกฺขุ เป็นคำที่มีรากศัพท์จาก 'ภยะ + อิกขะ + รู' แปลว่า ผู้เห็นภัยในสังสารวัฏ ส่วนคำว่า พระภิกษุ แสดงถึงการยกย่องพระสงฆ์ที่เลอเลิศ ภิกษุณีก็คือฝ่ายหญิงที่บวช คำว่าบรรพชิตแปลว่า นักบวชในพระพุทธศาสนา ใน
อานิสงส์การออกบวชเป็นบรรพชิต
209
อานิสงส์การออกบวชเป็นบรรพชิต
นอกจากนี้ นิสสัย 4 นี้ยังเป็นเครื่องคัดคนได้เป็นอย่างดีอีกด้วย ผู้ใดที่ปฏิบัติตามหลักนี้ไม่ได้ เช่น ติดในลาภสักการะไม่มักน้อยสันโดษก็จะอยู่ในหมู่คณะไม่ได้ จะต้องมีเหตุให้ต้องออกจากหมู่คณะไปในที่สุด ด้
บทความนี้กล่าวถึงนิสัย 4 ที่นักบวชในพระพุทธศาสนาจะต้องมีเพื่อที่จะอยู่ร่วมกับหมู่คณะ และอานิสงส์ในการออกบวชเป็นบรรพชิต พร้อมแสดงความเปลี่ยนแปลงสถานภาพที่เกิดขึ้นจากการบวช ซึ่งทำให้ผู้บวชได้รับการเคารพ
ปัจจัย 4 และผลกระทบของความเกียจคร้าน
94
ปัจจัย 4 และผลกระทบของความเกียจคร้าน
ปัจจัย 4 การทำงานประกอบอาชีพ ก็เพื่อหาทรัพย์สินมาเป็นเครื่องแลกเปลี่ยนปัจจัย 4 เพื่อสงเคราะห์ ญาติมิตรเพื่อนฝูง ตลอดจนเพื่อบริจาคเป็นทาน กุศล สั่งสมบุญไว้ในภพเบื้องหน้าต่อไป คนที่เกียจคร้านในการทำงาน
เนื้อหาเกี่ยวกับปัจจัย 4 ในการทำงาน เพื่อเป็นเครื่องแลกเปลี่ยนทรัพย์สินและส่งเสริมการทำบุญ และความสำคัญของการทำงานในสังคม โดยเฉพาะประเด็นความเกียจคร้านในการทำมาหากินซึ่งส่งผลเสียต่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจ
การปลูกฝังคุณสมบัติคนดี
152
การปลูกฝังคุณสมบัติคนดี
เช่นถ้าได้ฟังคำสอนว่า ผู้ที่เกิดมาเป็นคนปัญญาอ่อน ก็เพราะเศษกรรมอย่างน้อยที่สุดของการดื่มสุรา เมรัยในอดีตชาติ และได้พ้นจากวิบากกรรมอันทุกข์ทรมานสุดแสนสาหัสในมหานรกมาแล้ว เมื่อเด็กเกิด ความเข้าใจและยอม
บทความนี้พูดถึงการปลูกฝังคุณสมบัติของคนดี โดยเน้นการสอนและเป็นแบบอย่างจากผู้ปกครองถึงบุตรธิดา การถ่ายทอดสาระการดำเนินชีวิตที่ดี โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงสุราเมรัย เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดกรรมชั่วในอนาคต และ
การแก้ปัญหาความยากจนผ่านความร่วมมือ
24
การแก้ปัญหาความยากจนผ่านความร่วมมือ
เกิดความขัดสนในการแสวงหาปัจจัย 4 ความหิวและความกลัวตายจึงบีบคั้นให้จิตใจตกอยู่ใน อำนาจความชั่วได้ง่าย เป็นเหตุให้แสวงหาทรัพย์โดยไม่คำนึงถึงความผิดชอบชั่วดี แม้ต้องปล้น จี้ ฆ่า ลักขโมย ขายตัว ต้มตุ๋น ห
ความขัดสนที่เกิดจากความยากจนบีบให้คนทำผิดศีลธรรม ปัจจัย 4 มีเพียงพอสำหรับทุกคนหากมีการแบ่งปันอย่างจริงใจ การกระทำเหล่านี้จะช่วยให้เศรษฐกิจดีขึ้น แทนที่จะเอารัดเอาเปรียบคนจน เพื่อสร้างความสงบสุขในสังคม
ความพอดีและเหมาะสมในการใช้ปัจจัย 4
129
ความพอดีและเหมาะสมในการใช้ปัจจัย 4
มองทะลุถึงความพอดีและเหมาะสมในการใช้ปัจจัย 4 ก็ย่อมเป็นจุดเริ่มต้นของสติปัญญาที่จะ เข้าใจธรรมะละเอียดลึกซึ้ง เช่น เรื่องการเวียนว่ายตายเกิด กฎแห่งกรรม และมรรคผลนิพพาน ได้ง่าย การใช้ปัจจัย 4 คือการใช้บ
มองทะลุถึงความพอดีในการใช้ปัจจัย 4 เป็นจุดเริ่มต้นของการเข้าใจธรรมะ การใช้ปัจจัยต่างๆ ต้องยึดถือบุญที่สั่งสมและรักษาให้ดี ไม่สุรุ่ยสุร่าย การมีบุคคลรอบข้างที่ดีและมีศีลธรรมมีผลต่อความสุขและความเจริญขอ
การถ่ายทอดธรรมะเพื่อสร้างความเลื่อมใส
157
การถ่ายทอดธรรมะเพื่อสร้างความเลื่อมใส
ถ่ายทอดธรรมะด้วยอารมณ์ที่ผ่องใส ส่งผลให้ผู้ฟังเกิดความเลื่อมใสในธรรมะ และอยาก ปฏิบัติตาม เพราะชอบในอัธยาศัยที่พาเย็นใจ ทำให้เกิดความเชื่อมั่นในธรรมะที่ฟังว่า เป็นสิ่ง ที่ถูกต้องจริง ดีจริง และเป็นประโ
การถ่ายทอดธรรมะด้วยอารมณ์ที่ผ่องใสส่งผลให้ผู้ฟังเกิดความเลื่อมใสในธรรมะ เกิดความเชื่อมั่นว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้องจริง ดีจริง และเป็นประโยชน์จริง โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้ให้เห็นว่ามี 4 ปัญหาชีวิตที่สำ
การพัฒนาตนเองในวัฒนธรรมชาวพุทธ
180
การพัฒนาตนเองในวัฒนธรรมชาวพุทธ
หมวดที่ 2 ว่าด้วยการเพิ่มพูนความบริสุทธิ์ เพื่อกำจัดกิเลสตระกูลโทสะโดยมุ่งป้องกัน ตนไม่ให้ทำความชั่ว เช่น การรักษาศีล การขวนขวายช่วยเหลือในกิจที่ชอบ การมีความเคารพ อ่อนน้อมต่อผู้มีคุณธรรม เป็นต้น เรีย
หมวดที่ 2 นำเสนอการเพิ่มพูนความบริสุทธิ์เพื่อกำจัดกิเลสตระกูลโทสะ ผ่านการรักษาศีลและการช่วยเหลือในกิจที่ชอบ หมวดที่ 3 ว่าด้วยการเพิ่มพูนปัญญาเพื่อกำจัดกิเลสตระกูลโมหะ ด้วยการฝึกฝนตนเอง เช่น การทำภาวนา
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
256
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
…้มีความคับแค้นมากให้พ้นจากความคับแค้น 4) เราจักเป็นผู้ไม่เพ่งอามิสแสดงธรรม หมายถึง ไม่มุ่งหวังลาภ คือ ปัจจัย 4 เพื่อตน 5) เราจักไม่แสดงธรรมกระทบตนและผู้อื่น หมายถึง ไม่แสดงธรรมยกตนข่มท่าน อานนท์ การแสดงธรรมแก…
บทความนี้สำรวจวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แม้จะมีบุญบารมี ยังเคยทำผิดพลาดเรื่องวจีกรรม และคำเตือนในการกล่าวคำเท็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ตรัสถึงหลักการในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่นอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งปร
การใช้สอยปัจจัย ๔ และผลกระทบต่อชีวิต
86
การใช้สอยปัจจัย ๔ และผลกระทบต่อชีวิต
แด่... สร้างบารมี ๒ เรื่องการใช้สอยปัจจัย ๔ ส่งผลกระทบ มากน้อยแค่ไหน? หากเราสังเกตให้ดี ก็จะเห็นชัดไม่ว่าการ ทํางาน หรือการนั่งสมาธิของพวกเราจะก้าว หน้า ไปได้ดีเพียงระดับหนึ่งเท่านั้น แต่แล้วก็ไปถึงจุ
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการบริหารปัจจัย ๔ ในการพัฒนานิสัยและการดำเนินชีวิตของมนุษย์ โดยเน้นถึงปัญหาที่เกิดขึ้นเมื่อไม่สามารถจัดการกับปัจจัย ๔ ได้อย่างเหมาะสม และผลกระทบที่มีต่อการทำงานและการนั่งส
การบริหารงบประมาณชีวิต
91
การบริหารงบประมาณชีวิต
งบประมาณชีวิต ๙๑ ๒) จะรับอย่างไร ๓) จะใช้สอยอย่างไร ๔) ดูแลรักษาอย่างไร จึงจะไม่ให้เกิดเป็น โทษต่อตัวเองและหมู่คณะ นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาใช้สอยให้เกิด ประโยชน์สูงสุดต่อตัวเองและหมู่คณะอีกด้วย คือ ๑)
บทความนี้เน้นการบริหารจัดการงบประมาณชีวิตอย่างเหมาะสม โดยพิจารณาว่าวัตถุประสงค์ของการใช้สอยปัจจัย 4 อย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อตัวเองและหมู่คณะ รวมถึงการฝึกนิสัยและคุณธรรมเพื่อความสะดวกสบายในการดำ